Hợp đồng dịch vụ cho người làm một mình: 9 điều khoản + mẫu

Hợp đồng dịch vụ cho người làm một mình: 9 điều khoản + mẫu
19 Tháng 11, 2026

Cập nhật:

11 phút đọcHướng dẫn

Hợp đồng dịch vụ là thỏa thuận trong đó bên cung ứng làm một công việc cho bên sử dụng và bên sử dụng trả tiền, theo định nghĩa ở Điều 513 Bộ luật Dân sự 2015. Bài này đưa 9 điều khoản nền, 3 điều khoản "thời AI" và một mẫu đầy đủ để sao chép. Đây là mẫu tham khảo, cần luật sư xem trước khi dùng, không phải tư vấn pháp lý. Ba điều khoản thời AI là gợi ý thực hành của chúng tôi; theo những gì chúng tôi tìm được, chưa có án lệ hay hướng dẫn chính thức về điều khoản mẫu cho loại hợp đồng này. Chúng tôi chưa dùng mẫu với khách thật.

Sơ đồ hợp đồng dịch vụ một người: 9 điều khoản nền cộng 3 điều khoản AI về dữ liệu khách đưa vào AI, sở hữu sản phẩm có AI hỗ trợ và tiêu chí nghiệm thu, kèm phụ lục
9 điều khoản nền cộng 3 điều khoản thời AI. Sơ đồ: OPCAIOS.

Vì sao người làm một mình cần hợp đồng dịch vụ?

Cần vì luật chỉ cho vài quy tắc mặc định, và chúng không phủ hết việc của bạn. Theo Điều 519 Bộ luật Dân sự, nếu không thỏa thuận giá thì lấy giá thị trường của dịch vụ cùng loại, trả khi hoàn thành. Luật không nói số vòng sửa. Riêng quyền tác giả: Điều 39 Luật Sở hữu trí tuệ viết rằng bên giao kết hợp đồng với tác giả để sáng tạo tác phẩm là chủ sở hữu các quyền tài sản, trừ khi hai bên thỏa thuận khác. Muốn giữ quyền hoặc chỉ cấp phép thì phải ghi ra.

9 điều khoản cần có trong hợp đồng dịch vụ

Chín điều khoản là khung tối thiểu; trong ngoặc là điều luật đã đọc (BLDS là Bộ luật Dân sự).

  1. Các bên: tên, mã số thuế hoặc CCCD, người ký (Điều 513 BLDS).
  2. Phạm vi: việc thuộc và không thuộc hợp đồng (Điều 514).
  3. Tiến độ, phối hợp: mốc giao, thông tin khách phải đưa (Điều 515, 518).
  4. Giá, thanh toán: chia đợt, hạn trả, lãi chậm trả (Điều 519, 357).
  5. Nghiệm thu, sửa: tiêu chí, số vòng sửa (Điều 516, 517).
  6. Quyền sở hữu: chuyển nhượng hay cấp phép, thời hạn (Điều 39, 45 đến 48 Luật Sở hữu trí tuệ).
  7. Bảo mật: thông tin mật, thời hạn (Điều 517 khoản 5 BLDS).
  8. Trách nhiệm: phạt, bồi thường, mức trần (Điều 418, 360 BLDS).
  9. Chấm dứt, tranh chấp: báo trước, nơi giải quyết (Điều 520, 521 BLDS).

Hai chỗ hay sót. Một: Điều 46 Luật Sở hữu trí tuệ đòi hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả lập thành văn bản; Điều 45 cấm chuyển nhượng quyền nhân thân, trừ quyền công bố. Hai: theo Điều 521 BLDS, hết hạn mà bạn vẫn làm tiếp và khách biết nhưng không phản đối thì hợp đồng đương nhiên tiếp tục.

3 điều khoản thời AI: dữ liệu, quyền sở hữu, nghiệm thu

Ba điều khoản này lấp chỗ hợp đồng cũ bỏ trống; chúng là gợi ý thực hành, không bắt buộc.

AI-1, dữ liệu khách đưa vào AI. Ghi khách giao loại dữ liệu nào, bạn được dùng công cụ AI nào, và dữ liệu cá nhân không vào công cụ ngoài danh sách. Căn cứ: Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 (hiệu lực 01/01/2026) định nghĩa bên xử lý là bên làm theo yêu cầu của bên kiểm soát thông qua hợp đồng (Điều 2); Điều 37 nói bên xử lý chỉ nhận dữ liệu sau khi có thỏa thuận hoặc hợp đồng về xử lý. Điều 20 coi việc dùng nền tảng ngoài lãnh thổ để xử lý dữ liệu cá nhân thu thập tại Việt Nam là chuyển dữ liệu xuyên biên giới; Điều 38 miễn hộ kinh doanh khỏi Điều 21, 22 (trừ một số trường hợp) nhưng không nhắc Điều 20. Chưa đọc nghị định hướng dẫn nên chúng tôi chưa kết luận; hãy hỏi luật sư.

AI-2, sở hữu sản phẩm có AI hỗ trợ. Nghị định 134/2026/NĐ-CP (hiệu lực 09/04/2026) thêm Điều 5a vào Nghị định 17/2023/NĐ-CP: quyền tác giả với sản phẩm có dùng AI chỉ phát sinh khi con người đóng góp đáng kể và mang tính quyết định, chịu trách nhiệm về nội dung, và không gây phương hại tới quyền của dữ liệu đầu vào. Sản phẩm hoàn toàn do AI tạo ra thì không phát sinh quyền tác giả. Khi cần bảo vệ quyền, phải chứng minh và khai báo trung thực việc dùng AI, ví dụ bằng lịch sử câu lệnh và bản thảo. Hệ quả: đừng hứa "chuyển giao toàn bộ quyền tác giả" cho phần AI tự làm.

AI-3, nghiệm thu theo tiêu chí. Đầu ra của AI dễ nhìn đúng mà sai chi tiết, nên "khách hài lòng" không đủ. Viết tiêu chí đo được vào phụ lục, ghi ai kiểm tra phần AI tạo ra.

Phạm vi và tiêu chí nghiệm thu: ghi sao cho tranh luận được

Phạm vi tốt gồm danh sách hạng mục bàn giao và danh sách "không bao gồm", mỗi hạng mục có tiêu chí trả lời được bằng có hoặc không. Ví dụ giả định (không phải khách thật): gói 4 bài blog, mỗi bài 1.200 đến 1.500 từ, số liệu có nguồn đối chiếu, tối đa 2 vòng sửa trong 7 ngày. Điều 516 BLDS cho khách quyền đòi công việc đúng chất lượng, số lượng, thời hạn theo thỏa thuận, nên càng cụ thể càng ít cãi.

Thanh toán và chậm trả: ghi tiền, mốc, lãi

Ghi tổng tiền, tỷ lệ từng đợt, mốc kích hoạt và hạn trả; nên có đợt đầu khi ký (xem báo giá trả góp và dòng tiền cho dịch vụ một người). Điều 357 BLDS cho tính lãi trên số tiền chậm, theo thỏa thuận nhưng không vượt mức tại khoản 1 Điều 468 (20%/năm). Điều 418 cho phép thỏa thuận phạt vi phạm. Nếu cả hai bên là thương nhân, Luật Thương mại 36/2005/QH11 có thể áp dụng, và Điều 301 giới hạn phạt không quá 8% giá trị phần nghĩa vụ bị vi phạm; hãy hỏi luật sư mức phạt hợp lệ. Về chào giá theo kết quả, xem từ bán công sức sang bán kết quả.

Mẫu hợp đồng dịch vụ để sao chép (mẫu tham khảo, cần luật sư xem trước khi dùng)

Thay các chỗ [..]. Điều 6 có hai phương án, xóa một.

HỢP ĐỒNG DỊCH VỤ số [..]/[năm], ngày [..], tại [..]
BÊN A (sử dụng dịch vụ): [tên], MST/CCCD [..], địa chỉ [..], đại diện [..].
BÊN B (cung ứng dịch vụ): [tên], MST/CCCD [..], địa chỉ [..], đại diện [..].

Điều 1. Dịch vụ. Bên B thực hiện cho Bên A: [mô tả]. Tiêu chí nghiệm thu ở Phụ lục 1.
Điều 2. Phạm vi. Không bao gồm: [..]. Việc ngoài phạm vi chỉ làm khi hai bên xác nhận bằng văn bản, kèm giá và thời gian.
Điều 3. Tiến độ. Mốc giao: [..]. Bên A đưa thông tin, tài liệu ở Phụ lục 1 trong [..] ngày; chậm thì mốc của Bên B lùi tương ứng.
Điều 4. Giá, thanh toán. Tổng giá [..] đồng ([có/chưa] thuế): đợt 1 [..]% khi ký; đợt 2 [..]% khi [mốc]; đợt cuối [..]% khi nghiệm thu. Hạn trả: [..] ngày kể từ thông báo, vào tài khoản [..]. Chậm trả: lãi [..]%/năm, không vượt mức luật cho phép. [Phạt vi phạm [..]%, trong giới hạn luật cho phép.]
Điều 5. Nghiệm thu, sửa. Bên A phản hồi bằng văn bản trong [..] ngày làm việc; sau [..] lần nhắc mà không phản hồi thì coi là nghiệm thu. Sửa tối đa [..] vòng; vòng thêm tính phí [..].
Điều 6. Quyền sở hữu. [Phương án A: khi Bên A trả đủ, Bên B chuyển nhượng quyền tài sản đối với sản phẩm bàn giao, phạm vi [..]; quyền nhân thân theo luật vẫn thuộc tác giả.] [Phương án B: Bên B giữ quyền, cấp Bên A quyền sử dụng tại [..], thời hạn [..], [độc quyền/không độc quyền].] Công cụ, mẫu có sẵn của Bên B vẫn thuộc Bên B.
Điều 7. Bảo mật. Mỗi bên giữ kín thông tin mật của bên kia trong hợp đồng và [..] năm sau, trừ khi luật yêu cầu.
Điều 8. Trách nhiệm. Bên vi phạm bồi thường thiệt hại thực tế, chứng minh được, tối đa [..] đồng. Bất khả kháng thì miễn trách nhiệm.
Điều 9. Chấm dứt, tranh chấp. Mỗi bên chấm dứt được khi bên kia vi phạm nghiêm trọng mà không khắc phục trong [..] ngày sau thông báo. Bên A chấm dứt vì lý do khác phải báo trước [..] ngày và trả phần việc đã làm. Tranh chấp: thương lượng [..] ngày, sau đó [Tòa án/trọng tài] tại [..].
Điều 10. Dữ liệu và công cụ AI. Bên B chỉ đưa dữ liệu của Bên A vào các công cụ AI sau: [danh sách], không đưa dữ liệu cá nhân hoặc bí mật vào công cụ khác. Với dữ liệu cá nhân, Bên A quyết định mục đích và phương tiện, Bên B chỉ xử lý theo yêu cầu của Bên A. Bên A biết công cụ có thể xử lý dữ liệu ở nước ngoài: [có/không]. Bên B báo trong [..] giờ khi lộ dữ liệu, và xóa hoặc trả dữ liệu trong [..] ngày sau khi kết thúc.
Điều 11. Sản phẩm có AI hỗ trợ. Bên B khai báo công cụ AI và công đoạn dùng ở Phụ lục 2, chịu trách nhiệm kiểm tra, chỉnh sửa, quyết định kết quả cuối. Phần AI tạo ra mà thiếu đóng góp sáng tạo của con người có thể không phát sinh quyền tác giả; Bên B chỉ chuyển giao hoặc cấp phép quyền mà Bên B có. Bên B lưu lịch sử câu lệnh và bản thảo [..] tháng.
Điều 12. Nghiệm thu theo tiêu chí. Căn cứ tiêu chí đo được ở Phụ lục 1, không căn cứ số giờ làm hay số lần dùng AI. Bên B đối chiếu nguồn mọi số liệu, trích dẫn, tên riêng do AI tạo ra trước khi giao.

Phụ lục 1: hạng mục, tiêu chí nghiệm thu, thông tin Bên A đưa. Phụ lục 2: công cụ AI, công đoạn dùng.
Chữ ký: BÊN A [..]      BÊN B [..]

Khi nào cần hỏi luật sư

Hãy hỏi trước khi ký nếu: giá trị hợp đồng lớn so với thu nhập cả năm; khách là cơ quan nhà nước hoặc nước ngoài; bạn xử lý dữ liệu cá nhân số lượng lớn hoặc nhạy cảm; khách đòi độc quyền; hoặc bạn không chắc mình ký với tư cách cá nhân hay hộ kinh doanh.

Kinh nghiệm của OPCAIOS

OPCAIOS không phải văn phòng luật. Chúng tôi chưa nhờ luật sư duyệt mẫu này và chưa dùng với khách thật, nên không có số liệu về việc mẫu giúp tránh tranh chấp hay không. Các điều khoản AI là cách chúng tôi hiểu sau khi đọc các điều luật đã nêu, và có thể sai.

Câu hỏi thường gặp

Hợp đồng dịch vụ có bắt buộc làm bằng văn bản không?

Chúng tôi chưa đối chiếu điều luật về hình thức hợp đồng nên không khẳng định. Một điểm đã đọc: hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả phải bằng văn bản. Văn bản vẫn là bằng chứng tốt nhất khi tranh chấp.

Mẫu này dùng được cho freelancer chưa đăng ký kinh doanh không?

Dùng được như khung nội dung. Còn ký với tư cách cá nhân hay hộ kinh doanh, và thuế đi kèm, là câu hỏi riêng. Xem checklist pháp lý đăng ký kinh doanh cho solopreneur và hỏi kế toán hoặc luật sư.

Có nên cấm hẳn việc dùng AI trong hợp đồng không?

Không bắt buộc. Nhiều khách chỉ cần biết bạn dùng gì và dữ liệu đi đâu; Điều 10, 11 trong mẫu theo hướng đó. Khách cấm hẳn thì ghi vào hợp đồng và tuân thủ. Xem thêm 5 quy tắc bảo mật dữ liệu khi dùng AI.

Sản phẩm làm bằng AI có được bảo hộ quyền tác giả không?

Theo Điều 5a nói trên, chỉ khi con người đóng góp đáng kể, mang tính quyết định và đáp ứng các điều kiện còn lại; sản phẩm hoàn toàn do AI tạo ra thì không. Một sản phẩm cụ thể có đạt ngưỡng đó không thì chưa có án lệ để tham chiếu.

Khách chậm thanh toán thì làm gì?

Làm theo điều khoản đã ghi: nhắc bằng văn bản, áp lãi chậm trả, dừng giao bản cuối nếu hợp đồng cho phép. Giữ biên bản nghiệm thu (xem client portal cho freelancer), vì Điều 519 BLDS cho khách giảm tiền khi dịch vụ không đạt thỏa thuận.

Bước tiếp theo

Sao chép mẫu trong bài này, thay các chỗ [..] theo việc thật của bạn, rồi cho luật sư xem trước khi gửi khách.

Nguồn: Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 (Điều 357, 360, 418, 468, 513 đến 521; trang tổng hợp, chưa đối chiếu bản gốc); Văn bản hợp nhất Luật Sở hữu trí tuệ 160/2026/VBHN-LQ-VPQH (Điều 39, 45 đến 48) và Nghị định 17/2023/NĐ-CP gồm Điều 5a do Nghị định 134/2026/NĐ-CP thêm (chinhphu.vn, đọc ngày 04/11/2026); Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 (Điều 2, 20, 37, 38) và Luật Thương mại 36/2005/QH11 (Điều 301), qua trang tổng hợp, chưa kiểm sửa đổi. Chưa đọc: Nghị định 356/2025/NĐ-CP, luật về trí tuệ nhân tạo, quy định về hình thức hợp đồng. Bài này chỉ để tham khảo, không phải tư vấn pháp lý hoặc thuế; hãy hỏi kế toán hoặc luật sư trước khi quyết định. Kinh nghiệm là của OPCAIOS.

Lê Quốc Nghĩa
Người xây dựng OPCAIOS

Để lại bình luận

Email của bạn sẽ không hiển thị công khai. Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt.